آزربایجان

دیوان فضولی؛ بیش از 100 چاپ، پیش از 100 سال
تا قبل از انقلاب اکتبر روسیه و پایان دوره قاجار و فروپاشی عثمانی، دیوان فضولی بیش از 100 بار در ایران و روسیه و عثمانی چاپ و منتشر شده است. این نشرها علاوه بر صدها نسخه خطی از دیوان اوست که در امپراتوری عثمانی، صفوی، گورکانی، شیبانی، تزاری و قاجار و غیره، استنساخ شده است؛ یعنی فضولی در حافظه ملی ترکهای آذربایجان، ایران، عراق، ترکیه، ترکستان، روسیه و غیره، جایگاه بی‌بدیلی دارد و از محبوب‌ترین شاعران ترکی‌سرای پنج قرن اخیر ملت ما و از حلقه های مهم پیوستگی فرهنگی ما است. بنابراین، اهانت و حمله به شعر و شخصیت رئیس الشعراء، بی‌دلیل نیست. 
لیست ذیل بر اساس جستجوی شخصی در برخی منابع در دسترس تدوین شده است و البته شامل چاپهای دیگر آثار مولانا فضولی مانند لیلی و مجنون، بنگ و باده، حدیقة السعداء وغیره نیست.
امید است که کتابشناسی کامل آثار چاپی و خطی این شاعر بزرگ تألیف و منتشر گردد تا مشخص شود که چه حجم از آثار او در چه سال‌ها و مکان‌هایی و از سوی چه افرادی استنساخ و چاپ شده است و این عارف عالیمقام، چه سهمی در اعتلای فرهنگ و حفظ و گسترش زبان ما داشه است؛ تا بیش از پیش قدر او را بدانیم و حرمتش را نگاه داریم.
فهرست چاپهای قدیمی دیوان فضولی مربوط به قبل از سال 1335 قمری و 1296 شمسی و 1917میلادی:
نام کامل:
مولانا محمد بن سليمان بيات حلّي بغدادي کربلائي، متخلّص به «فضولي» و مشهور به «رئيس الشعراء» و «عارف البغدادي» (متوفای 963ق/1556م ـ کربلا) 
1.    تبريز: 1247ق/[1832]م؛
2.    قاهره، مطبعه بولاق 1254ق/[1838]م، 122ص؛
3.    بولاق: 1256ق/[1840]م، 216ص؛
4.    بدون مکان: 1256ق/[1840]م؛
5.    قاهره: 1258ق/[1842]م؛
6.    تبريز: 1260ق/[1844]م؛
7.    تبريز: چاپخانهء آخوند ملا عبدالله، 1266ق/[1850]م، 145ص؛
8.    استانبول: 1268ق/[1852]م؛
9.    بدون مکان: 1268ق/[1852]م، طاش‌باصمه، 76+21+6+113صص.
10.          استانبول: 1278ق/[1862]م؛ 
11.          استانبول: مطبعه طاطيوس ديويدجيان، 1284ق/[1868]م، 76+112ص؛ (کليات دواوين فضولي)؛
12.          تبريز: 1284ق/[1868]م (کلیات دیوان فضولی) ؛
13.          استانبول: 1286ق/[1869]م، 8+128 (کليات دواوين فضولي)؛
14.          استانبول: 1287ق/[1870]م (کليات دواوين فضولي) ؛
15.          استانبول: 1288ق/[1871]م؛
16.          استانبول: مطبعهء مکتب صنائع، 1291ق/[1874]م، 241+128صص (کلیات)؛
17.          استانبول: 1296ق/[1879]م (کلیات)؛
18.          خيوه: محمدرحیم خان، 1882م، 184ص؛
19.          تاشکند: برايدينباخ باسمه‌خانه‌سي، ذاکرحاجي محمدحاجي اوغلي، 1884م، 160ص (مع «ليلي و مجنون»)؛
20.          تاشکند: لاختين باسمه‌خانه‌‌‌‌‌‌سي، رحيم خواجه ايشان بن علي خواجه ايشان 1306ق/1888م، 216ص؛
21.          تاشکند: لاختين باسمه‌خانه‌‌‌‌‌‌سي، 1307ق/1889م، 160ص (دیوان فضولی مع لیلی و مجنون)؛
22.          تاشکند: طاش باصمه، 1889م، 144ص(دیوان فضولی مع لیلی و مجنون)؛
23.          استانبول: اختر مطبعه‌سي، 1308ق/[1891]م، 348ص (کليات دواوين فضولي)؛
24.          تاشکند: لاختين باسمه‌خانه‌‌‌‌‌‌سي، 1891م، 160ص؛
25.          تاشکند: لاختين باسمه‌خانه‌‌‌‌‌‌سي، شاه مراد بن شاه نعمت‌الله، 1891م، 160ص؛
26.          تاشکند: مطبع کمين‌ايسکي، باهتمام «حاجي عبدالملک بن عبدالنبي» 1311ق/1892م، «ديوان فضولي مع ليلي مجنون»؛
27.          تاشکند: کامنسکي، 1311ق/1893م، 163ص (کليات دیوان فضولي)؛
28.          تاشکند: 1311ق/1892م، 159ص(دیوان فضولی مع لیلی و مجنون)؛
29.          تاشکند: لاختين باسمه‌خانه‌‌‌‌‌‌سي، 1311ق/1892م، 150ص(دیوان فضولی مع لیلی و مجنون)؛
30.          تاشکند: مطبع کامنسکي، عارفجان بن صالح‌جان، 1893م، 159ص؛
31.          تاشکند: مطبع کامنسکي، باهتمام «حاجي عبدالملک بن عبدالنبي» 1311ق/1893م، 160ص؛
32.          تاشکند: کامنسکي، شاهمراد بن نعمت يعقوب، 1893م، 259ص (کليات فضولي)؛
33.          تاشکند: حاجي عبدالملک بن عبدالنبي، 1895م، 167ص (دیوان فضولی مع لیلی و مجنون)؛
34.          تاشکند: بريل، 1895م، 168ص (دیوان فضولی مع لیلی و مجنون)؛
35.          تاشکند: برايدينباخ باسمه‌خانه‌سي، 1314ق/1896م، 168ص (دیوان فضولی مع لیلی و مجنون)؛
36.          تاشکند: حاجي عبدالملک [بن عبدالنبي]، 1314ق/1896م، 168ص (دیوان فضولی مع لیلی و مجنون)؛
37.          تاشکند: چاپخانۀ ايلين، 1314ق/1896م، 119ص؛
38.          تاشکند: م. کاستلویخ، 1897م، 119ص (دیوان فضولی مع لیلی و مجنون)؛
39.          تاشکند: م. کاستلویخ،  1315ق/1897م، 164ص (دیوان فضولی مع لیلی و مجنون)؛
40.          استانبول: 1315ق/[1898]م، 348ص (کليات دواوين فضولي)؛
41.          تاشکند: يعقوب خواجه بن پادشاه خواجه، 1899م، 166ص (دیوان فضولی مع لیلی و مجنون)؛
42.          استانبول: 1318ق/[1901]م؛
43.          استانبول: 1320ق/[1902]م، 160ص؛
44.          تاشکند: چاپخانۀ ايلين، باهتمام ملا عبدالله حاجي بن اسدالله حاجي، طاش باصمه، 1323ق/1900م، کتبه الراجي «شاه اسلام شاشي»، 167ص، «ديوان مولانا فضولي»؛
45.          تاشکند: مطبعه پورتصوف، ملا مير اعظم مير سلطان اوغلي، 1900، 167ص؛
46.          تاشکند: ترکستان حربی دائره‌سی،  غلام رسول حاجي 1900م، 159ص (دیوان فضولی مع لیلی و مجنون)؛
47.          تاشکند: مطبعۀ پورتصوف، يعقوب خواجه صاحب 1900م، 119ص (دیوان فضولی مع لیلی و مجنون)؛
48.          تاشکند: مطبعۀ پورتصوف، 1318ق/1900م، 160ص (دیوان فضولی مع لیلی و مجنون)؛
49.          تاشکند: ز. محمد اوغلي، 1900م، 119ص؛
50.          تاشکند: مطبعۀ پورتصوف، 1901م، 167ص؛
51.          تاشکند: خيريه، 1901 غلام رسول حاجی،م، 159ص (دیوان فضولی مع لیلی و مجنون)؛
52.          تاشکند: مطبعۀ پورتصوف، 1320ق/1902243، ه، 1328هـ/1910-114)؛ 913 ص؛م، 159ص (دیوان فضولی مع لیلی و مجنون)؛
53.          تاشکند: غلاميه، 1321ق/1903م، 119ص؛
54.          تاشکند: ترکستان حربی دائره‌سی، 1903م، 168ص؛
55.          تاشکند: مطبعۀ پورتصوف، ملا محمد بگ محمد اوغلي 1322ق/1904م، 167ص؛
56.          تاشکند: محمد سيدخان مختوم بن اسدالله خان، 1322ق/1904م، 167ص؛
57.          تاشکند: غلاميه، 1905م، 119ص؛
58.          تاشکند: مطبع عارف‌جانوف، ملا کمال بن اسلام‌خان، 1323ق/1905م، 119ص؛
59.          تاشکند: ايلين، حاجي عبدالله بن اسدالله، 1905م، 167ص؛
60.          تاشکند: مطبع عارف‌جانوف، ملا کمال‌خان بن اسلام‌خان، 1324ق/1906م، 120ص؛
61.          تاشکند: مطبعۀ پورتصوف، ملا غلام‌حسن عارفجان اوغلي، 1325ق/1907م، 130ص؛
62.          تاشکند: ياکولف، ملا يعقوب خواجه بن پادشاه خواجه ايشان، 1325ق/1907م، 160ص (دیوان فضولی مع لیلی و مجنون)؛
63.          تاشکند: 1325ق/1907م، 160ص (دیوان فضولی مع لیلی و مجنون)؛
64.          تاشکند: ملا يعقوب خواجه ابن پادشاه خواجه ايشان، 1325ق/1907م، 160ص (دیوان فضولی مع لیلی و مجنون)؛
65.          تاشکند: زفر بگ محمد اوغلي، 1907م، 119ص؛
66.          تاشکند: مطبعۀ ايلين، ملا سيد اکبر خواجه بن عمر خواجه، 1325ق/1907م، 130ص؛
67.          تاشکند: 1325ق/[1907]م، 159ص؛
68.          تاشکند: ملا محمد زفر، 1908م، 119ص؛
69.          تاشکند: غلاميه مطبعه‌سينده چاف الدي، 1327ق/1908م، «غزليات فضولي» عنوانيله، کتابت «ملا يوسف جان بن ملا ذاکر جان»، 119ص؛
70.          استانبول: چلبي‌زاده محمد منير، 1328ق/[1909]م، 352ص (کليات دواوين فضولي)؛
71.          تاشکند: زفر محمد اوغلي، 1909م، 167ص؛
72.          استانبول: 1329ق/[1910]م؛
73.          تاشکند: غلاميه، 1328ق/1910م، 119ص؛
74.          تاشکند: بفرمايش ملا غلام حسن، غلاميه مطبعه‌سينده چاف بولدي، 1330ق/[1911]م، «غزليات فضولي» عنوانيله، کتابت «هيچميرز خوقندي»، 120ص؛
75.          تاشکند: مطبع عارف‌جانوف، 1330ق/1911م، 120ص؛
76.          تاشکند: مطبع عارف‌جانوف، غلام حسن عارفجان اوغلي، 1912م، 119ص؛
77.          تاشکند: شريف خواجه ايشان خجندي، 1331ق/1912م، 160ص (دیوان فضولی مع لیلی و مجنون)؛
78.          تاشکند: شريف خواجه ايشان خجندي اهتمامي برله، 1331ق/1913م، «ديوان غزليات فضولي مع ليلي و مجنون»، کتابت ملا آرتوق، 159ص؛
79.          تاشکند: حاجي عبدالملک ابن عبدالنبي، 1913م، 159ص؛
80.          تاشکند: ياکولف، حاجي عبدالملک بن عبدالنبي، 1913م، 160ص (دیوان فضولی مع لیلی و مجنون)؛
81.          تاشکند: غلاميه، شريف خواجه ايشان خجندي، 1331ق/1913م، 160ص (دیوان فضولی مع لیلی و مجنون)؛
82.          تاشکند: 1913م، 110ص (دیوان فضولی مع لیلی و مجنون)؛
83.          خجند: مطبع عارف‌جانوف، صبور اوغلي، 1913م، 159ص؛
84.          تاشکند: غلاميه، ملا محمد ناصح مختوم بن ملا علي محمد، 1333ق/1914م، 120ص؛
85.          تاشکند: غلاميه، ملا تيمور خواجه خجندي، 1333ق/1914م، 159ص (دیوان فضولی مع لیلی و مجنون)؛
86.          تاشکند: تيمور خواجه خجندي، 1333ق/1914م، 119ص؛
87.          تاشکند: مطبع عارف‌جانوف، عبدالرئوف حاجي 1915م، 96ص؛
88.          تاشکند: محمدناصح مختوم بن ملا علي‌محمد، 1915م، 95ص (دیوان فضولی مع لیلی و مجنون)؛
89.          تاشکند: غلاميه، يعقوب خواجه ايشان اوغلي، 1335ق/1916م، 160ص (دیوان فضولی مع لیلی و مجنون)؛
90.          تاشکند: مطبع عارف‌جانوف، 1335ق/1916م، 208ص (دیوان فضولی مع لیلی و مجنون)؛
91.          تاشکند: غلاميه، تيمور خواجه خجندي، سال نشر(؟)، 159ص (دیوان فضولی مع لیلی و مجنون)؛
92.          تاشکند: م. کاستلویخ، سال نشر(؟)، 162ص (دیوان فضولی مع لیلی و مجنون)؛
93.          تاشکند: مطبع عارف‌جانوف، ميرزا احمد بن ميرزا کريم، سال نشر(؟)، 166ص؛
94.          محل نشر(؟): سال نشر(؟)، 119ص؛
95.          تاشکند: ترکستان حربی دائره‌سی، سال نشر(؟)، 166ص؛
96.          تاشکند: سال نشر(؟)، 119ص؛
97.          تاشکند: ايلين، سال نشر(؟)، 130ص؛
98.          تاشکند: 1334ق/[1916]م، 95ص (با عنوان «غزلیات فضولی»)؛
99.          تاشکند: مطبعه غلامي، 1335ق/[1917]م، 160ص؛
100.      تاشکند: يعقوب خواجه پادشاه خواجه اوغلي، سال نشر(؟)، 130ص (دیوان فضولی مع لیلی و مجنون)؛
101.      تاشکند: غلاميه، سال نشر(؟)، 158ص (دیوان فضولی مع لیلی و مجنون)؛
102.      محل نشر(؟): سال نشر(؟)، 186ص (دیوان فضولی مع لیلی و مجنون)؛
103.      محل نشر(؟): خواجه ابراهيم، ايل يوق، 132ص (دیوان فضولی مع لیلی و مجنون)؛
104.      محل نشر(؟): سال نشر(؟)، 145ص (دیوان فضولی مع لیلی و مجنون)؛
منابع:
آذربايجان کتابي (باکو، 1963): ج1، صفحات متعدد؛ فهرستگان نسخ خطی ایران (فنخا): ج15، ص674-678؛ فهرستواره دستنوشتهای ایران (دنا): ج5، ص314-316 و 639 و ج8، ص1151 و 1245؛ ريحانة الأدب: ج4، صص343-345؛ عثمانلي مؤلفلري: ج2، صص360-362؛ فهرس المخطوطات التركية العثمانية بدار الكتب القومية (قاهره، 1987-1997): ج2، ص87 و ج4، ص16-17؛ فهرس المطبوعات الترکية (قاهره، 1982): ج2، صص102-103، 104، 120-121، 123و 125؛ فهرست ترکی بیاض (مجید غلامی جلیسه، 1392): ص43، ص74، 133 ، 169، 186؛ فهرست ترکي کتابخانه مرعشي نجفی (حسین متقي): ج1، صص238-240؛ فهرست کتابخانه مرکزي دانشگاه تهران: ج13، ص3273 و ج15، ص4109؛ فهرست کتابخانه ملي جمهوری اسلامی ایران: ج3، ص363، ج5، ص189 و ج6، ص173 و 179؛ فهرست مخزن حميد سليمان: صفحات متعدد؛ قاموس الأعلام: ج5، ص3416؛ معجم التراث التاریخ الاسلامی فی مکتبات العالم: ج4، ص2762، ص2763-2765؛ نشريه نسخه‌هاي خطي کتابخانه مرکزي دانشگاه تهران: دفتر2، ص107 و دفتر10، ص7-9، ص115 و ص171؛ هندليست کتابهاي ترکي کمبريج (براون): ص20 و 33؛ یازبردییف، آلماز، اسکی‌باسما تورکمن کیتابی (عشق‌آباد، 2014): بسیاری از صفحات. 
وبسایتها:
بنیاد نسخ خطی انستیتو زبان و ادبیات چنگیز آیتماتوف ـ آکادمی ملی علوم جمهوری قرقیزستان؛ وبسایت کتابخانه ملی قزاقستان؛ وبسایت کتابخانه ملی ازبکستان؛ وبسایت کتابخانه ملی ایران؛ وبسایت کتابخانه شهرداری استانبول؛ کتابخانه ملی لنین ـ مسکو.