بیوگرافی صفر قهرمانیان

"صفرخان قهرمانیان" نماد مقاومت آذربایجان
  دكتر صمد سرداری نیا  در كنار دیگر كارهای تحقیقی نگارنده این سطور ، سلسله مقالات « مشاهیر آذربایجان» ادامه می‌یابد ، چرا كه در جای جای این دیار قهرمان پرور ، چهره‌های برجسته‌ای در زمینه‌های مختلف ، علمی، فرهنگی ، ادبی ، سیاسی ، اجتماعی و اقتصادی قدم به عرصه تاریخ گذاشته و به ابدیت پیوسته‌اند كه نام و یاد آن‌ها باید زنده بماند تا نسل‌های بعدی بتوانند با تجلیل از آن بزرگواران ، هم دینشان را نسبت به آنان ادا كنند و هم درس‌های گرانبهائی از زندگی پرمایه ، خدمات و مجاهدت‌های آن رجال نامآور فرا گیرند.

یلزینین آردی

صفر قهرمانیان

صفر خان نماد مقاومت آذربایجان...

صفر قهرمانیان مشهور به صفر خان، سالها علیه نظام فئودالی و زمین داران بزرگ آذربایجان در دوران ننگین پهلوی شورید. در سال  1327دستگیر و زندانی شد تا پس از آزادی در سال 1357 لقب طولانی ترین دوره محکومیت به جرم زندانی سیاسی را از آن خود کند.او بارها و بارها از نوشتن ندامتنامه و تقاضای عفو از «آریامهر» خودداری کرد.

پس از آزادی از زندان، در مصاحبه با خبرنگار کیهان گفت:«......شما را به خون همه شهدای راه آزادی قسم می دهم این سخن مرا خطاب به مردم ایران بنویسید که ما با اراده مردم از زندان بیرون آمدیم.عفوی برای من و برای همه آنها که آزاد شدند در کار نبود.ملت ما را آزاد کرد.ملت بقیه زندانیان سیاسی را هم آزاد خواهد کرد.ما به این نیرو ایمان داشتیم و همچنان داریم.حتی در هولناک ترین لحظات که دوستانمان را برای شکنجه می بردند و ما فقط صدای فریاد و نعره آنها را میشنیدیم، امید به مردم را هرگز از دست ندادیم.....من می گویم خواست من آزادی تمام احزاب است و آزادی تمام زندانیان سیاسی».

در ادامه سالشمار زندگی صفرخان را مشاهده می کنید:

1300:صفر قهرمانیان در روستای شیشوان عجبشیر به دنیا آمد.

1321:به همراه سه تن از دوستانش حیدر آفاقی، احمد فخری نژاد و اصغر نوری(که این سه تن بعدها اعدام شدند) وارد مبارزه علیه فئودالها و زمینداران بزرگ آذربایجان شد.

1324:ازدواج با خانم ملوک باقرپور.شرکت در قیام مسلحانه علیه فئودالها.اخذ درجه سروانی در فرقه دموکرات آذربایجان.

1325:به همراه عده ای از قیام کنندگان از مرز گذشت و وارد عراق شد.در آنجا دستگیر شد.

1327:از عراق فرار کرده به ایران آمد.در 18 اسفند توسط ماموران رژیم در ارومیه بازداشت و زندانی شد.

1329:تحویل صفر خان بهدادگاه نظامی تبریز و صدور حکم اعدام به جرم قیام مسلحانه.

1333:تبدیل حکم اعرام به حبس ابد. صفر در این مدت 6 شال زیر اعدام بود.

1334:اعتصاب غذا در اعتراض به وضعیت بد زندان..انتقال به ارومیه.

1337:تبعید به زندان مخوف برازجان

1347:انتقال از برازجان به زندان قصر تهران

1354:بردن صفر خان به کمیته مشترک برای چندمین بار و فشار آوردن به وی برای تقاضای عفو و ندامت نامه و خودداری و مقاومت صفر خان از این کار.

1356:آمدن صلیب سرخ به ایران و پنهان کردن صفر خان.

1357:اعتصاب غذا همراه با دیگر زندانیان در اعتراض به کشتار مردم در 17 شهریور

1357:سوم آبان ماه مردم درهای زندان را شکستند و صفر قهرمانیان همراه دیگر زندانیان سیاسی پس از 32 سال از زندان قصر آزاد شد و مردم در میان حلقه های گل او را به خانه دخترش بردند.

1381:صفر خان، نماد مقاومت آذربایجان درگذشت و نامش برای همیشه به ابدیت پیوست

قایناق:www.ovchi.blogfa.com

چوخالیر

چوخالیر
 
باش آچمادیم بو دونیانین ایشیندن

خئیری آزالیب، شری چوخالیر

قیمت‏لی‏لر دوءشورلر قیمتیندن

گؤن قیمته مینیر، دری چوخالیر

 

ائله بیل غم یاغیب قایایا- داغا

کؤنول‏لر حسرتدیر، وصال تاپماغا

عالم‏لر- عاقل‏لر گلمیر قاباغا

باشدان-خاراب آرتیب، دلی چوخالیر

 

انسانی یاشادار، دایم آرزولار

آرزوسوز، حیاتین نه معناسی وار

گؤرموشوک خانیمین بیر اری اولار

بعضی خانیم‏لارین اری چوخالیر

 

چوخ‏لاری بو شعری چتین کی، قانا

قانان دا قورخورام چئویره، دانا

منیم یازیغیم گلیر آذربایجانا

قانی‏نی سوووران زلی چوخالیر

 

هر شئیین قیمتین اوءستونه یازین

نه فرقی دمیرین، گوءموشون، آلماسین

سندن سوروشسالار دئ کی، عیواضین

قالا آلتیندا درد- سری چوخالیر

یتیم عیواض

یاغیش یاغیر

یاغیش یاغیر، یاز یاغیشی

یاغ ای یاغیش-یاغگینان سن

سنه احسن، سنه آلقیش

یاغ ای یاغیش-یاغگینان سن

بو چؤللره چمنلره یاغگینان سن

سوسوزلوقدان خزان اولان چیچکلره یاغگینان سن

یاغگینان سن

آرزولارا دیلکلره یاغگینان سن

محبتدن آلولانان اورکلره یاغگینان سن

یاغگینان سن

یاغا یاغا ایسلاتگینان پالتاریمی

قایتار منه گنجلیکده‌کی اؤز عهدیمی، ایلقاریمی

ائله یاغ کی قوی ایسلانسین الیمدکی قلم، واراق

یادیمدادی نئجه یاغدین دوز اوتوز ایل بوندان قاباق

ائله گؤزل یاغمیش ایدین ایسلانمیشدی اوز گؤزوموز

اوتورموشدوق قالا آلتیندا، بیر پالیدین آلتیندا بیز

سن یاغدیقجا دامجیلارین سپیلیردی اوزوموزه

ایکیمیز ده ایسته‌میردیک دوروب گئدک ائویمیزه

قورخوردوق کی دوروب گئتسک، خلل گلر سئوگیمیزه

سن بیر شعرسن کی

سن بیر نغمه سن کی

آغزین یوخدور، دیلین یوخدور، نئجه دئییم بیله‌سن کی

سن یاغاندا یاماجلارا، دوزنلره جان وئریرسن

زمیلرده سونبوللرین دامارینا قان وئریرسن

یاغ آی یاغیش

قوربان اولوم، سحره‌جن یاغگینان سن

دایانمادان، قالا آلتیندان شهره‌جن یاغگینان سن

یاغگینان کی گیله‌زیده سولان گوللر چیچک آچسین

بو اؤلکه‌دن، بو دیاردان، غصه، کدر، اوزاق قاچسین

یاغا یاغا نه اولار کی خبر آپار سئوگیلیمه

آمان گوندور، بو حالیمی بو گونومو اونا دئمه

دؤیه دؤیه پنجره‌سین دئ گینن کی گلیبدی یاز

قالا آلتیندا شیرعلی‌نن شش بئش وورور یئتیم ائیواز.

یتیم ایواز اولوم خبیری

گلن خبرلر اساسیندا آزربایجانین خالق شاعیرلریندن اولان یتیم ایواز اللاه رحمتینه چاتیب بو اولایی آزربایجانخالقی و عمومیتله دونیا ادبیات سوور اینسانلارینا باش ساغلیغی وریب و اوجا اللاهدان مرحوما رحمتلر دیله ییریک .یوردو اوچماق اولسون حورمتله استادی