سالهای ۱۲۹۰شمسی در یکی‌ از روستاهای شهرستان خاچماز جمهوری آذربایجان مراسم عروسی برپا بوده و این عروسی با حمله داشناک های ارمنی تبدیل به عزا میشود. داشناک ها داماد را میکشند ولی‌عروس‌ از دستشان فرار میکند و به کوههای خاچماز پناه میبرد. عروس که اسمش ریحان بود و اکثر اعضای خانواده اش و شوهرش قتل عام ‌شده بودند تصمیم به گرفتن انتقام میکند. چندین ماه در‌کوه ها سر میکند و از روستاهای اطراف کمک میخواهد جوانان ‌زیادی به او میپیوندند و بعد یک سال به روستایی که داشناک ها آنجا قتل عام کرده بودند حمله کرده و انتقام عشقش و خانواده خود را از داشناک های ارمنی میگیرد. این اتفاق زمانی می افتد که جمهوری نوپای آذربایجان شکست خورده و ارمنی ها به کمک روسهای کمونیست مجدد به اراضی آذربایجان حمله ور میشدند. ریحان چند سال مبارزه میکند ولی نهایتا دستگیر میشود در دادگاه باکو که دست روس ها بود به او حکم تیر باران ‌میدهند ولی برای جلوگیری از خشم مردم ترک اورا به اوکراین تبعید میکنند و او را مجبور به تغییر نام خود میکنند . ریحان تا آخر عمرش در کلیسایی کار نظافت انجام میدهد و حق خروج از آنجا را نداشت. سال ۱۳۳۷ فکرت امیر اف آهنگی را به یاد ریحان مینوسیدو خواننده های سرشناس آذربایجان آن را اجرا میکنند. سال ۴۲ فیلمی در ترکیه به اسم داغلار قیزی ریحان تولید میشود که این آهنگ ‌هم در آن اجرا میشود.
✍🏻امیرعلی قزلی
منبع: روزنامه مدنیت جمهوری آذربایجان
۲۶ آگوست ۲۰۱۵